Kościół w Starej Górze

Kościół filialny

w Starej Górze.

Kształt pierwotnej budowli kościoła w Starej Górze jest nieznany. Istniejąca świątynia może być datowana na koniec XV wieku. Jest to budowla ceglana, orientowana (prezbiterium od strony wschodniej), nieotynkowana, z tzw. polskim wątkiem cegieł w częściach gotyckich. Nawa główna wraz z bocznymi kaplicami tworzy plan krzyża. Od zachodu dostawiona jest monumentalna gotycka wieża, z barokowym hełmem, który jest przykładem kunsztu blacharskiego niespotykanego w innych obiektach sakralnych pogranicza śląsko – wielkopolskiego. Zakrystia i prezbiterium zakryte są sklepieniami późnogotyckimi (prezbiterium sklepieniem gwiaździstym, zakrystia sklepieniem krzyżowo – żebrowym).

Nad nawą główną znajduje się polichromowany strop drewniany. Malowidło przedstawia walkę chrześcijaństwa z pogaństwem.
Jest to legendarna wizja św. Jakuba, tzw. Matamores (pogromca Maurów), który ukazał się chrześcijańskim rycerzom walczącym z Maurami pod Clavije (Hiszpania) w 844 roku. Zgodnie z tą wizją św. Jakub przedstawiony jest jako rycerz z lancą na białym koniu. Mamy więc tu jeden z nielicznych w Europie Środkowo – Wschodniej przykładów wykorzystania hiszpańsko – włoskiego motywu ikonograficznego. Polichromie stropu nad nawą główną, jak i sklepień w dwóch kaplicach bocznych (św. Jerzego i św. Katarzyny) zostały wykonane w dobie baroku. Największą wartość artystyczną reprezentują malowidła w kaplicy św. Katarzyny (szkoła krzeszowska). Okres baroku upiększył starogórską świątynię kilkoma ołtarzami (św. Jerzego, św. Katarzyny, św. Jakuba, Najświętszej Maryi Panny) oraz polichromowaną amboną. Należy zwrócić również uwagę na neogotycki ołtarz główny, który odznacza się piękną formą snycerki oraz obrazem wzorowanym na znanej kompozycji Madonny Sykstyńskiej Rafaella.
Kościół p.w. św. Jakuba w Starej Górze stanowi przykład późnogotyckiego kościoła powstałego na szlaku pielgrzymim, reprezentującego swoim wyposażeniem wspaniałą sztukę śląskiego baroku z wyjątkowymi na skalę Polski a nawet tej części Europy motywami malarskimi.